NHỮNG LỖI PCCC & CNCH THƯỜNG GẶP TẠI DOANH NGHIỆP| LDT 2026
Việc nhận biết và phòng tránh những lỗi phổ biến về PCCC & CNCH không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh được những khoản phạt lên tới hàng trăm triệu đồng mà quan trọng hơn hết là bảo vệ an toàn cho tài sản, tính mạng của nhân viên. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích sâu các sai phạm thường gặp, mức xử phạt theo quy định mới nhất và giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp.

Tổng quan về thực trạng xử phạt PCCC & CNCH hiện nay
Trong những năm gần đây, sau hàng loạt các vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại các kho xưởng và tòa nhà văn phòng, cơ quan chức năng đã thắt chặt công tác kiểm tra. Việc đảm bảo an toàn cháy nổ và cứu nạn cứu hộ (CNCH) không còn là hình thức mà đã trở thành điều kiện “sinh tử” để doanh nghiệp được phép hoạt động.
Tầm quan trọng của tuân thủ quy định PCCC
Doanh nghiệp là nơi tập trung máy móc, nguyên liệu dễ cháy và mật độ con người cao. Một sai sót nhỏ trong hệ thống điện hay sự chủ quan trong sắp xếp hàng hóa cũng có thể dẫn đến thảm họa. Tuân thủ PCCC giúp:
Bảo vệ uy tín: Tránh việc bị đình chỉ hoạt động, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
Tối ưu chi phí: Chi phí đầu tư hệ thống PCCC luôn thấp hơn rất nhiều so với thiệt hại khi xảy ra cháy hoặc mức phạt lũy kế.
Gắn kết nhân viên: Tạo môi trường làm việc an toàn, giúp người lao động an tâm công tác.
Các lỗi phổ biến về hệ thống thiết bị và hạ tầng PCCC
Đây là nhóm lỗi dễ bị phát hiện nhất trong các đợt kiểm tra liên ngành.
Thiếu hoặc trang bị thiết bị PCCC không đúng quy chuẩn
Nhiều doanh nghiệp trang bị bình chữa cháy “cho có” mà không tính toán đến diện tích và loại hình cháy (cháy điện, cháy hóa chất, hay cháy gỗ).
Lỗi thường gặp: Số lượng bình chữa cháy ít hơn định mức quy định tại TCVN 3890:2023; không có hệ thống họng nước chữa cháy vách tường đối với diện tích lớn.
Hậu quả: Khi có hỏa hoạn, các thiết bị tại chỗ không đủ khả năng dập tắt đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.
Không bảo trì, bảo dưỡng định kỳ hệ thống PCCC
Thiết bị PCCC để lâu ngày không sử dụng thường bị hỏng hóc.
Tình trạng: Bình chữa cháy hết bột/khí (kim đồng hồ chỉ vạch đỏ), hệ thống báo cháy trung tâm bị lỗi nhiễu, máy bơm chữa cháy không khởi động được do hết ắc quy hoặc hỏng rơ-le.
Quy định: Theo thông tư 150/2020/BCA, thiết bị phải được kiểm tra định kỳ hàng tháng và bảo trì chuyên sâu hàng năm.
Vi phạm về lối thoát nạn và hành lang an toàn
Đây là lỗi cực kỳ phổ biến tại các kho bãi và nhà xưởng sản xuất.
Hành vi vi phạm: Tận dụng cầu thang thoát hiểm làm nơi để hàng hóa; khóa cửa thoát hiểm trong giờ làm việc; không lắp đặt đèn chỉ dẫn Exit hoặc đèn sự cố (Emergency Light).
Nguy hiểm: Trong bóng tối và khói đặc của đám cháy, việc không có đèn chỉ dẫn hoặc lối đi bị chặn đứng sẽ dẫn đến thương vong đáng tiếc về người.
Những lỗi nghiêm trọng về hồ sơ và thủ tục pháp lý PCCC
Nhiều doanh nghiệp trang bị thiết bị rất tốt nhưng vẫn bị xử phạt vì “quên” phần giấy tờ.
Chưa có giấy chứng nhận thẩm duyệt/nghiệm thu PCCC
Đối với các công trình thuộc diện phải thẩm duyệt (theo Phụ lục V, Nghị định 136/2020/NĐ-CP), việc tự ý đưa công trình vào hoạt động khi chưa được nghiệm thu PCCC là lỗi vi phạm nghiêm trọng nhất.
Mức phạt: Có thể lên đến 80.000.000đ – 100.000.000đ và bị tạm đình chỉ hoạt động ngay lập tức.
Thiếu hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC
Doanh nghiệp phải có “Cuốn sổ nhật ký PCCC” ghi chép lại:
Danh sách đội PCCC cơ sở.
Nhật ký kiểm tra thiết bị hàng tháng.
Phương án chữa cháy đã được cơ quan Công an phê duyệt.
Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ của nhân viên.
Các sai phạm phổ biến liên quan đến công tác Cứu nạn cứu hộ (CNCH)
Công tác CNCH thường bị xem nhẹ hơn PCCC, nhưng đây lại là nội dung bị kiểm tra gắt gao trong các năm gần đây.
Thiếu phương án và thiết bị CNCH đặc thù
Tùy vào đặc thù (ví dụ: làm việc trên cao, không gian kín, hóa chất), doanh nghiệp phải trang bị:
Mặt nạ phòng độc cách ly.
Dây đai an toàn, thang dây.
Dụng cụ phá dỡ (rìu, xà beng, kìm cộng lực).
Lỗi: Doanh nghiệp thường chỉ có bình chữa cháy mà thiếu hẳn các dụng cụ hỗ trợ thoát người này.
Không tổ chức thực tập phương án định kỳ
Theo quy định, ít nhất 1 lần/năm, doanh nghiệp phải phối hợp hoặc tự tổ chức thực tập phương án chữa cháy và CNCH. Việc chỉ lập hồ sơ trên giấy mà không diễn tập thực tế sẽ bị tính là vi phạm.
Mức xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP
Để giúp doanh nghiệp hình dung rõ mức độ rủi ro tài chính, dưới đây là bảng tổng hợp một số mức phạt phổ biến:
| Nhóm hành vi vi phạm | Mức phạt tiền (Cá nhân) | Lưu ý cho Doanh nghiệp |
| Không kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị định kỳ | 500.000đ – 1.500.000đ | Phạt theo số lượng thiết bị lỗi |
| Làm mất tác dụng của lối thoát nạn | 5.000.000đ – 15.000.000đ | Bao gồm cả việc để hàng hóa cản trở |
| Đưa công trình vào sử dụng khi chưa nghiệm thu | 30.000.000đ – 50.000.000đ | Tổ chức mức phạt gấp đôi (60tr – 100tr) |
| Không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC & CNCH | 1.500.000đ – 5.000.000đ | Tính trên mỗi đợt kiểm tra |
Nguyên nhân sâu xa dẫn đến các vi phạm
Tại sao dù biết quy định nhưng doanh nghiệp vẫn mắc lỗi?
Tâm lý chủ quan: Cho rằng “cháy nhà hàng xóm chứ không cháy nhà mình”.
Tiết kiệm chi phí sai cách: Cắt giảm ngân sách bảo trì hệ thống để tập trung vào sản xuất.
Sự thay đổi nhân sự: Nhân viên cũ (đã được huấn luyện) nghỉ việc, nhân viên mới chưa được đào tạo kịp thời về quy trình an toàn.
Cập nhật luật chậm: Các thông tư, nghị định về PCCC & CNCH thay đổi khá nhanh khiến doanh nghiệp không kịp thích nghi.
Giải pháp phòng ngừa và khắc phục triệt để cho doanh nghiệp
Để không còn lo lắng mỗi khi có đoàn kiểm tra, doanh nghiệp cần thực hiện chiến lược “3 tầng bảo vệ”:
Tầng 1: Hoàn thiện hạ tầng và thiết bị
Lắp đặt hệ thống PCCC đạt chuẩn ngay từ khâu xây dựng.
Ký hợp đồng với các đơn vị chuyên môn để bảo trì định kỳ (hàng quý/hàng năm).
Sử dụng các thiết bị có tem kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC.
Tầng 2: Nâng cao năng lực con người
Huấn luyện nghiệp vụ PCCC & CNCH: Tổ chức cho 100% nhân viên mới tham gia lớp tập huấn sơ cấp và ít nhất 25-30% nhân sự nòng cốt có chứng chỉ chuyên sâu.
Diễn tập thực tế: Tạo các tình huống giả định (cháy kho, chập điện văn phòng) để nhân viên làm quen với tiếng chuông báo động và cách sử dụng bình chữa cháy.
Tầng 3: Quản trị hồ sơ và quy trình
Số hóa hồ sơ PCCC để dễ dàng theo dõi thời hạn kiểm định bình chữa cháy, thời hạn chứng chỉ của nhân viên.
Thiết lập check-list kiểm tra an toàn điện cuối giờ làm việc hàng ngày.
Kết luận
PCCC & CNCH không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là đạo đức kinh doanh. Việc tránh những lỗi phổ biến gây xử phạt về PCCC & CNCH giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền ổn định, không bị gián đoạn hoạt động và quan trọng nhất là bảo vệ nguồn lực quý giá nhất của mình: Con người.
Hãy bắt đầu rà soát lại hệ thống của bạn ngay hôm nay. Đừng để hỏa hoạn xảy ra mới thấy cái giá của sự chủ quan là quá đắt.

















